Paşgirek e ku pê hin peyvên nû ji yên heyî tên çêkirin
Gotinên pêşiyan
„nêvko (< nêv + -ko), paşko (< paş + -ko), zanko (< zanîn - -în + -ko)“
Çavkanî: Wîkîferheng – „-ko“ · CC BY-SA 4.0
Kurmancî
-ko
Cureyê peyvê: paşgir
- Kîte
- -ko
- Bilêvkirin
- /-koː/
Kurmancî → Kurmancî Wîkîferheng (Kurdî–Kurdî)
Biwêj, lêker û gotinên bi vê peyvê
- ko bûn (alava qutkirinê) tujiya xwe winda kirin
- ko kirin (alava qutkirinê) tujî jê birin
- heyfa serê ko çû Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ê ko dipirse ditirse Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ji te ye ko meraş gund e Gotineke pêşiyan a kurdî.
- av zanê ko binav li kû ye Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ê ko li dawiyê bikenê rast e Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ti dar tineye ko ba lê nekeve Gotineke pêşiyan a kurdî.
- derba ko nan dibire, şûr nabire Gotineke pêşiyan a kurdî.
- hat ko poz paşkê çav kor kirin Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ti çiya ko rê vê nekevin nînin Gotineke pêşiyan a kurdî.
- aşekî bihêle ko tu arvanî xwe lêkî Gotineke pêşiyan a kurdî.
- şekopeko, navê xwe li hevalê xwe ko ji bo kesên ku tawan û kirinên xwe dikin stûyê hinekên din tê gotin
- berî ko îş bên serî te xwe biparêze Gotineke pêşiyan a kurdî.
- î ko di govendê kefê wê xwe bihejînê Gotineke pêşiyan a kurdî.
- pariyê ko naçe qirka te mexe devê xwe Gotineke pêşiyan a kurdî.
- li malî kelepîr digerê ko erzan bikirê Gotineke pêşiyan a kurdî.
- şêr ko pîr dibin, dibin qeşmerê roviyan Gotineke pêşiyan a kurdî.
- dil ko neşewitê, hêstir ji çava naşemitê Gotineke pêşiyan a kurdî.
- îşî ko bi stûyî te de neketî xwe çemekê Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ê ko sifra bavê xwe nedîbê lome lê nabin Gotineke pêşiyan a kurdî.
- dara ko tu bi xwînê avnedê, berê şêrîn nade Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ê ko deva xwedî bike deryê xwe bilind dike Gotineke pêşiyan a kurdî.
- mêş zane ko wê ji kîjan gulê hingiv hilîne Gotineke pêşiyan a kurdî.
- pariyê ko nikanibî daqirtînî meke devê xwe Gotineke pêşiyan a kurdî.
- biroşê ko parê min tê da nebê zêhêr têda bê Gotineke pêşiyan a kurdî.
- cih heye ko xebernedan ji xeberdanê çêtir e Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ê ko here nêçîra masiya wê qûna wî şil bibe Gotineke pêşiyan a kurdî.
- mirov here goristanê, ko gora mirov tê de hebe Gotineke pêşiyan a kurdî.
- tu ê ko mera te ji nexwaşa ra bişînê zebeşa ye Gotineke pêşiyan a kurdî.
- yekî ko nerindiyek bi te kir, tu rindiyan pê bike Gotineke pêşiyan a kurdî.
- cila ko ji mala te re gereke, bi ber camiyê veneke Gotineke pêşiyan a kurdî.
- zikî mera ne sifre ye, ko mera ji her kesî ra raxê Gotineke pêşiyan a kurdî.
- mêrik gihîşt nav zeviyê xwe dît ko mêvên ga dizîne Gotineke pêşiyan a kurdî.
- xizan çûn xwe daleqînin, dîtin ko dewlemend li ba dibin gotineka pêşiyan a Kurdî
- ê ko deveyan bikire divê serdara xaniyê xwe bilind bike Gotineke pêşiyan a kurdî.
- erd birinc be, av rûn be, ko xwedî tine be wê zû xelas be Gotineke pêşiyan a kurdî.
- zikê xwe ho meke hemo dana, heye ko bi des te nekevê carina Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ê ko gelaciya li ba te bikê, wê gelaciya te jî li ba xelkê bikê Gotineke pêşiyan a kurdî.
- galgala ko ket nav dev û dirana, wê bigere li bajar û şaristana Gotineke pêşiyan a kurdî.
- êvara rijandinê avê germ ko pê serî hatine şuştin berderî neçê ye Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ê kuspê dikute bi du qurşa ye, ê ko jê re ha ho dike bi çar qurşa ye Gotineke pêşiyan a kurdî.
- destên camêran dirêjin ,( ango yê ko li mala xwe camêr be li mala xelkê jî bi serbestî dixwe ) Gotineke pêşiyan a kurdî.
Di ferhengên din de
- Almanî stumpf ko (kêr)
- Tirkî köpek memesi bnr kö
- Tirkî kim (II) ku, ko g
- Tirkî o gün bu gündür benle ko
- Tirkî zait zêdeker; nepêwist, nehewce; zêdek, ko (+)
- Tirkî makası körleştirdi meqes ko kir //e/ı
- Tirkî köse buğday rûto, genimê rûto, genimê ko
- Tirkî küt ayakkabı sola serê wê kol; ko, kuh
- Tirkî kör bıçak kêra ko rd; zenûn, tarîgewrik, sewgur
- Tirkî körleştirmek kor kirin, kwîr kirin; ko kirin, kuhkirin
- Tirkî nere ku, ko (di wateya ku derê de; ji bo pirskirina der û cih)
- Tirkî sandığı kaldırmış ki, bomboş sindoq vekiriye ku vipîvala ye; ku, ko (nelihevkirina du hevokan nîşan dide)
- Tirkî körleşmek ko bûn, kone bûn, kuhbûn; kor bûn (ketina ji nirx, windakirina qabilyeta xwe) (mec) /ngh
- Tirkî siz ki beni tanırsınız, niye böyle düşünüyorsunuz? hûn ku min dinasin, çima wiha dihizirin?; ku, ko (şaşwaziyê dinimîne)
- Tirkî ki ku, ko (du hevekên ku ji hêla wateyê ve bi hev re eleqedar in, pê ve girê dide)
- Tirkî köreltmek ko kirin, kuh kirin, kone kirin, gord kirin, gen kirin; miçiqandin, çikandin; xeyibandin, qelandin, ocaxkor kirin İ/gh
- Tirkî kör adam zilamê kor nd/rd; ko, kone, kwîr, kuh, gen (alav û hacetên ku devê wan ne tûj e)
- Tirkî körletmek:1. kor kirin, kwîr kirin; ko kirin, kuhkirin (ji bo alavên bibir); kor kirin (ketina ji nirx, windakirina qabilyeta xwe) (mec)
- Tirkî çobanlar iddia ederler ki her membanın suyu ayrı derde devadır şivan agaşt dikin ku ava her kaniyê ji derdekî re derman e; ku, ko (cînavk û têrkerê …
- Tirkî körelmek ko bûn //ıg/ı, kone bûn //ıg/ı, kuh bûn v, gord bûn /ıghı, gen bûn //ıgfı, gen lê ketin /bw, dever lê ketin /bw (ji bo alav û hacetên bibir…