-de

Bu kelimeyle deyimler ve fiiller

• jê de ji wê de; ji wî de; ji wan de
• pê de bi wê de; bi wî de; bi wan de
• tê de di tiştekê/î de, di tiştekê/î da, di hindirî tiştekê/î de, di nav de, li hindir; pê re, li gel; di wextek da; (bi raman…
• car de carekê re, tavilê, yekser, hemen, şirp, demildest, di cî de, zû, bênavbir, bêyî derengî, bêyî gîrobûnê yan gîrokirinê
• de jure (qanûn) bi fermî yan li gor qanûnê (lê belkî ne di pratîkê de)
• de fakto (qanûn) di pratîkê de (lê ne bi fermî)
• di cî de Bêyî gîrobûnê yan gîrokirinê, yekser, hemen, şirp, car de, demildest, zû
• bi ser de pê re
• di cih de guncan
• ro de çûn Ber avê ketin. Bê extiyar, bê xwestin di ro de, di çemî de fetisîn.; ba de çûn, ber hewa bûn
• di dwîv de piştî vê çendê, paşî, yê/a ku piştî hingî tê
• di gavê de di cih de, tafilê
• ji berê de hê zû de
• şun de çûn paş ve çûn
• şun de man paş de man
• pê de ketin pê re mijûl bûn; tê alîn
• pê de pê de hêdî hêdî; vir de û wê de
• tê de kirin tiştek di tiştekî ronî, mînak av, de kirin. Tê de nixumandin. Kevçî di şîr de kir.; di bin tiştekê/î ve
• xwe dê bêjî ya ji (yekî)/te ve, tu dişêyî bêjî, xwe tu bêjî
• bi ro de çûn bêhemal bûn; bi kêr nehatin; ber herka avê xwe ranegirtin
• ro de berdan Xwe li çêm xeniqandin. Xwe bo xwe kuştinê bera avê dan
• ber bi jêr de ber bi xwarê ve, ji serî ve ber bi binî ve, ber bi jêr ve, jêr ve, ber bi binî ve, jêr de
• bi avê de çûn gelekî erzan bûn; vala çûn, beker bûn; eger mirovî tiştek kir bit yan xizmetek u xebata mirovî hat be jibîrkirin
• bi ser de çûn dan pey; pê de çûn; lê hilatin
• bi şûn de çûn bi paş ve çûn, rewş xerabtir bûn
• di çirkekê de Bilez, zîka, demildest.
• di mal de man ji bo keç û xortên nezewicî tê gotin, (zêdetir ji bo jinan tê gotin.)
• di ser de çûn abal bûn, xirîn, xapîn, rêya xwe winda kirin, ketin rêya xelet; kafir bûn, bûn gawir
• di vê navê de di vê maweyê de
• di vî warî de di vê mijarê de
• rojeke pêş de demek pêşdetir, gavek zûtir
• şun de xistin paş ve xistin
• awir tê de çûn bi awayekî baldar lê nihêrîn
• de were neteqe îcar were nemire û nehele
• dê yek jin deh wekî dê ji jinê hê bêhtir bar e an pirsgrêk hê pir in. dîsa wekî ku mirov dikare deh jinan bibîne, lê mirov nikaredeh d…
• ji roja roj de ji roja roj ve
• bi ro de berdan tevî avê bi rê kirin; bêsexber hiştin
• bi ser de birin xirrandin, abal kirin, xapandin
• bi ser de hatin rastî hatin
• di bin çavan de girtî, di nezaretê de, di bin çavdêriyê de, kontrolkirî, di nobeta polîs yan eskeran de, rewşa kesên girtî di destê pol…
• di heman dem de wekî demî, di nefsî wextî de, eynî wext
• di ser de birin xapandin, xirrandin, hîle lê kirin, lêb lê kirin, tiştên nerast pê dan bawerkirin
• di xwînê de man (biwêjî)
• ji hal de ketin pir betilin, bêhêz bûn
• ji nêz de mirin ji birçînan mirin
• xêr tê de nebûn nemuhîm bûn, kêrî tiştekî nehatin
• xêr tê de neman qêmeta xwe kêm bûn, ehemiyeta xwe qeyb kirin
• a (yekî) tê de man Bi mirazê xwe şad nebûn.
• bi paş de xistin bi şûn de xistin, ji rewşa heyî xerabtir kirin
• bi ser de girtin êrîş kirin
• di avê de berdan gelekî erzan firotin; ji bîr kirin, li bîra xwe nehêlan, lê ne zivirîn, daxwaz nekirin beramber
• di hafa Xwedê de di huzûre Xwedê de
• di heman katê de di eynî saetê de
• di ser de girtin Li ser sûc girtin. Girtina ku dema sûc pêk tê tê kirin
• di xef de girtin dizîka û ji nêşkê ve girtin û firsenda bizavê nedan
• kurm tê de gerîn netebitîn; bi tatêla tiştekî de hilketin û daketin
• star tê de neman rewşa aborî xerab bûn; ji bo xerabbûna tenduristiyê jî tê gotin
• ava sar tê de çûn li hember tiştekî şaşwazî û metel man
• di ber avê de çûn ti encamên baş jê çênebûn, bi ser neketin
• di guhê gê de bûn ji dinyayê bêhay bûn, nezan bûn

Birleşik ve türemiş sözcükler

-der

Diğer sözlüklerde

• Türkçe kocakarı pîrejin; dê, pîra dê (argo)
• Türkçe teya gotardanê de, axaftin kirinê de)
• Almanca navbera de
• Türkçe ne de
• Türkçe kendini de
• Türkçe mallar de
• Türkçe ze de)
• Türkçe ran de)
• Türkçe deceksin? tu dê bi ku de herî?
• Türkçe nere den 1) ku de, ji ku de, ji ku derê de
• Türkçe namazsız bênimêj; (jina) di bênimêjiyan de, di hayzan de, di cilan de
• Türkçe tin (bir ında di wext de, di wextê xwe de, di qewlê xwe de, di çaxê xwe de, di zemanê xwe de
• Türkçe mesabe sinde di pileya (..) de, di nirxê (...) de
• Türkçe dan) di pişt perdeyê de, di binî de
• Türkçe mahfuzen di binçavan de, di bin nezaretê de
• Türkçe muhal nabe, dê nebe (tiştê ku dê nebe)
• Türkçe iş yoğunyaşacak dê
• Almanca Haupteingang de fîyê
• Almanca Mutter dê; dayik
• Almanca Mutterbrust pêsîra dê