Kurmancî

-yê

Cureyê peyvê: paşgir

Kîte: -yê
Bilêvkirin: /-jeː/

Kurmancî → Kurmancî Wîkîferheng (Kurdî–Kurdî)

-yê paşgir

Binêre -ê.

Çavkanî: Wîkîferheng – „-yê“ · CC BY-SA 4.0

Şaşiyekê ragihîne

-ye paşgir

pê forma dema borî ya domdar tê çêkirin
pê hin navdêrên mê ji yên nêr tên çêkirin
pê navê hin welatan ji miletê wan tê çêkirin

Gotinên pêşiyan

„kirin > kiriye, dan > daye, xwarin > xwariye, çûn > çûye“

„hecî > heciye“

„tirk > Tirkiye“

Çavkanî: Wîkîferheng – „-ye“ · CC BY-SA 4.0

Şaşiyekê ragihîne

Biwêj, lêker û gotinên bi vê peyvê

va ye ha, aha, ev e; fermûn
yê wî ya wê
va ye tê lê binêre ev kes/ tişt tê
wa ye tê lê binêre ew kes/tişt tê
ne hewce ye lazim nake
cihê daxê ye pir mixabin
ne aşkera ye ne diyare, ne ya beraqile
niza çawa ye dema kesekî/ê divê gelek tiştan bêja, lê hemî tişt nahên bîra wî
şilî şahî ye gotineka pêşiyan a Kurdî
ew çi bela ye kesê ku axiftinên bi kenî û bi hêz dibêje ku hemû kes dikin kenî; arîşe, mişkîle, bela
ew mêrê me ye dema jin emirî û fermanan li mal û zilamê xwe dike; Wezîra Daxilî ye
xweserî wî ye taybetiyeke wî ya aîdî wî tenê ye
hol hola te ye firsend firsenda te ye
ew tayê tenê ye piştmêrên wî tunene
cihê şanaziyê ye layiqî îftixarê ye
dil qoqê rêxê ye ev gotin jî wekî dil e çi bixwaze ew e. kes nikare li himber bisekine dema tiştekî bixwaze dibe ku ji bo hinekî dinne b…
ma qumaşê alê ye? çira ewqas bibiha ye?
bergindî êlekê ye bi qasî eşîrekê hêja ye
ev îş xercê te ye ev kar sezayî/minasibî te ye
ma kafiristanî ye? ma ewqas bêwijdanî jî dibe?
te çi ji xelkê ye? te şolep xelkî ye, çima tu mayê xwe di xelkî dikî, eve ne şola te ye
xîlafî rastiyê ye dijberî rastiyê ye
bextê romê tune ye wekî rastiya roman tuneye, wîjdanê wan tuneye, bawerî bi wan nayê. ev gotineke dîrokî ye ku gelên enedolê pir zordestî …
çikûsî birakujî ye gotineka pêşiyan a Kurdî
di zefta min de ye ez pê dikarim û ev tişt bi qasî hêza min e
dû yê bê agir nîne eger gotegotek li ser kiriyareka xirab hebe divê gunehbarekê dirist hebe ku kesek miznibe
agir di çavan de ye çavsor, har bûn
bêgumanî, bêîmanî ye gotineka pêşiyan a kurdî
berû zarê bizinê ye bizin wekî xwe bi berûyê tîne zimên, kul û derdê bizinê ku berûyê bixwe, dema qala berûyê dibe bizin tê bîramirov. dîsa…
bext keleha mêra ye ne sond ne qesem û ne peyv tenê bext, bextê ku başiya mirovan dide nîşandayin.mirovên baş bextê xwe xeranake û xerabiyê…
dest ji desta ra ye gotineka pêşiyan a kurdî
li ser henceyekê ye ber mirinê ye; ber hilweşîn û rûxînê ye; hema dike ku bikeve; di xetereyê de ye
pişta jinan kela ye gotineka pêşiyan a Kurdî
qesem navê xwedê ye sond xwarin
roja aş, ji aş re ye gotineka pêşiyan a Kurdî
hefsarê şora tune ye gotineka pêşiyan a kurdî
ma daweta diya te ye? em di xemgîniyê de ne lê ev çi kêf e ku li te girtiye?
pey tariyê ronahî ye gotineka pêşiyan a Kurdî
bûk çê ye, xwesû dê ye gotineka pêşiyan a kurdî
dolme domîna jinka ye ev biwêjê tê gotin bo jinan demê apraxa çêdikin ku gelek mijûl dibin herwekî zilam domînê dikin
ew hîn kerê nezirî ye gotineka pêşiyan a kurdî
masî di avê de aza ye gotineka pêşiyan a Kurdî
yê neçûbe şeran şêr e gotineke dibêje ku mirov berî tiştekî bibîne an bijî dibêje: hêsan e, û ez dikarim bikim û bi ser kevim di wî karî de, …
agir gula zivistanê ye gotineka pêşiyan a kurdî
bihîst li rûyê erdê ye gotineka pêşiyan a kurdî
dikana te ya vekirî ye derbirrîneke tê gotin dema ku mirov dibîne zincîra pantolonekî vekirî ye, weku hoşdarî da ew kes zincîra xwe bigire
dûrî çava dûrî dila ye ev jî berevajî gotina “dûr e nûr e” ku mirov her ku ji hev dû bi dûr bikeve hêdî hêdî mirov hevdû ji bîr dike.
ma te dahol dirandî ye! gotineka pêşiyan a kurdî
ne we ye lê bila we be gotineka pêşiyan a Kurdî
riya rêwiyan vekirî ye ji bo kesên ku naxwazin mevanan bihebînin tê bikaranîn
av ronahî ye, jê netirse gotineka pêşiyan a kurdî
bêhna fireh ji qelsî ye dema ku mirov nikaribe li himber neheqiyan bisekine, hinek tê ji mirov re dibêje”tiştek nabe bêhna xwe firehbike”lê esi…
bextê dê cihîzê qîzê ye bext (wîjdan)ê dê ku baş be ji xwe qîz wê bi yekî dilê xwe re bizewice.dema ku bi yekî dilê xwe re zewicî wêdemê jî ne …
hê lê lê ye, lo lo jî tê hê destpêk e û dawiya wê nehatiye
kirmê şîrî heta pîrî ye xirabiyên ku mirov di zarokiya xwe de bike dê di meziniya xwe de jî bidomîne
bayê germ bayê baranê ye gotineka pêşiyan a kurdî
bextê reş tim ê xwedî ye bext an wîjdan tim yê ku hildigire wekî din tu kesî têkildar nake. rastî an nerastî tim yê xwediyê xwe ye, li serkesekî…
bi mohra reş mohrkirî ye gotineka pêşiyan a kurdî
biçûkê malê, seyê malê ye gotineka pêşiyan a kurdî
çûk li kevirê me ketî ye gotineka pêşiyan a Kurdî

Kurmancî → Kurmancî Wîkîferheng (Kurdî–Kurdî)

-yê paşgir

-ye paşgir

Biwêj, lêker û gotinên bi vê peyvê

Peyvên hevedudanî û dariştî

Di ferhengên din de