paşpirtikek e bi maneya "teyr": sîmir
Çavkanî: Wîkîferheng – „-mir“ · CC BY-SA 4.0
Kurmancî
-mir
Cureyê peyvê: paşgir
- Kîte
- -mir
- Bilêvkirin
- /-mɪɾ/
Kurmancî → Kurmancî Wîkîferheng (Kurdî–Kurdî)
Biwêj, lêker û gotinên bi vê peyvê
- mir bûn hebûna tahma taal.
- ket û mir mirin, nêzîkî mirinê bûn, êdî ne jiyan, wefat kirin, ketin erdê û mirin
- mir kirin einprägen
- xwe mir kirin bi mirûztirşî xwe qure kirin
- ga mir dew birî malê me yî ku me tev dixwar xelas bû; tiştê me yê ku we mafê xwe lê dikir xelas bû; ji vê pêve tu tiştê me yê ku hûn bi…
- vexe şîr, bibe mîr gotineka pêşiyan a Kurdî
- ê ku mir, çavreş dibe Gotineke pêşiyan a kurdî.
- nan û şîr xwarina mîr Ev biwêj di wateya başbûna sîrê de taybetîya sîrê tîne zimên
- mîr mihtacî kizîr dibe gotineka pêşiyan a Kurdî
- keçel mir, gulî mor dibe Gotineke pêşiyan a kurdî.
- mîr dimire, xizan dimîne gotineka pêşiyan a Kurdî
- tu bû mîr, xwedê meke bîr Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ga ku mir, gagora pir dibin Gotineke pêşiyan a kurdî.
- bê şêx û pîr neçe dîwana mîr Gotineke pêşiyan a kurdî.
- gava kûçik bezya gur, gur mir Ji xwe dikir bibîya destê wî/ê bû hincet; Ku wî nekira jî dikir ew tişt bibûya
- roja gayê sipî mir, tu jî mir gotineka pêşiyan a Kurdî
- çiqas dibî mîr, xwe neke ji bîr gotineka pêşiyan a Kurdî
- ez mîr, tu mîr kî wê bibe wezîr Gotineke pêşiyan a kurdî.
- li meydanê, mîr û mitirb yek in gotineka pêşiyan a kurdî
- gu ereb mir, şorbê tim berde dêv gotineka pêşiyan a kurdî
- min şande behîva mir, ma ji vî va Gotineke pêşiyan a kurdî.
- mêrê baş mîr e, û mêrê xirab esîr e Gotineke pêşiyan a kurdî.
- çi dîlana mîr têde, çi girara şîr têde gotineka pêşiyan a Kurdî
- yek mir, yek mirdos, yek filitî nate des Gotineke pêşiyan a kurdî.
- gotin: ez te bikim mîr. got: na min bike kizîr her kes wekî radeya çand û dîtina xwe tiştan dixwaze
- tu bi tivingê ne mir, tê bi vî hîmî jî nemirî Gotineke pêşiyan a kurdî.
- mîr gote diya xwe: xwezî tiştê mê neba li dinê gotineka pêşiyan a Kurdî
- tu were dewê min bikê, ez ji yê mala mîr bikêm ji bo helwest û fereseta berevaji û çewt tê bikaranin
- zerka mîr çingiya, çi rast, çi derew, her rast e gotineka pêşiyan a Kurdî
- qîza wî ya keçel mir, got: "wey li min gulîdirêjê!" piştî mirine mirov birûmetir dibin
- gotin: were em te bikin mîr, got: na ezê bibim gizîr gotineka pêşiyan a kurdî
- ger êrgan be mîr e, bijin be wezîr e, bav be kizîr e Gotineke pêşiyan a kurdî.
- bê şêx û pîr, neçe dîwanê mîr, ku tu nekevî halê feqîr gotineka pêşiyan a kurdî
- gotin: "bavê te ji nêzda mir. got: "ka hebû ku min nedayê" her kes li gorî derfetên xwe tevdigere
- tu were dewê min bikêle, ez jî herim dewê lawê mîr bikêlim Gotineke pêşiyan a kurdî.
- gotin: 'piyala mîr ketiye, şikest yan kupiya' got: 'hey deng jê hat' tiştek bû, ema çi bû xwedê dizane
- eger bê jin bê, mîr e, bi jin bê wezîr e, ku zaro jêre bûn gizîr e gotineka pêşiyan a kurdî
- gotin: "bavê te ji birçînan mir. got: "we jê re şorbeya birinc çêbikira jjeya hîm dibêjin, we bikira
- hîngî dîk mîr be, û tajî kizîr be, mêvana li deriyê mala xwe nabînin gotineka pêşiyan a kurdî
- dema qîz bûm mîr bûm, bûk bûm wezîr bûm, ketim bin destê mêr, zû pîr bûm gotineka pêşiyan a kurdî
- xudê yê gotî dê te keme mîr belê min neke ji bîr, eger bike ji bîr dê te keme êxsîr Gotineke pêşiyan a kurdî.
- ev pîvaza wî ya hêşîn, ev jî şekirê wî ye spî di nav destmalê de; dîsa jî dibêjin: 'bavê te ji nêz de mir' ma ji pîvaz û şekir girîngtir çi heye?
- mîr gote diya xwe: 'xwezî tiştê mê nebûna li dinê', dê lê vegerand: 'ku çêlek nebûya, dê gayê cot nebûya, ku bizin nebûya dê konê reş nebûya, ku ez nebûma dê mîre wek te nebûya' her tişt bingeh û jêderkek wê heye, jin jî bingeha jiyana însanan in
Di ferhengên din de
- Almanî Prinz prens; mîr
- Almanî Herr beg; mîr mîrza
- Tirkî tavuk mirîşk, mir, tûtik (Galus) zo/m
- Tirkî öküzü ölünce tarlasını süremedî piştî ku gayê wî mir zeviya xwe neajot /gh 11.
- Tirkî yorgan gitti, kavga bitti bizin mir gir biriya kaplamak rû girtin lih&- fê, rû kişandin lihêfê
- Tirkî pantolunu ütülerken yaktı gava ku şalê xwe kewî kir qimand; peritandin, şewitandin (şewata ji ber tiştê ar û mir)
- Tirkî turunç İ. tirinc, turunc (Citrus aurantium amara); tirinc (möweya vö ya ku dişibe portegal& lê tehma wê mir e)
- Tirkî kırk yıl kıran olmuş, eceli gelen ölmüş çil sal kul û qotik di gund de bû, ecelê (wî) hat hîna mir
- Tirkî adamcağız evinde, rahat döşeğinde öldü camêr li mala xwe, di nav cih û nivînên xwe de mir durmak rihet sekinîn, tebitîn, hewin
- Tirkî kral dan çok kralcı olmak xurto tu xurtiya xwe dikî, qelso tu daweya çi dikî, ji qeyzer bêhtir qeyzer bûn lara lâyık liyaqî axa û began bûn, babetî …